Vrabac pokućar ili domaći vrabac ili vrabac (lat. Passer domesticus) je pripadnik porodice vrabaca (Passeridae). Naseljava većinu prostora Evrope i Azije. Danas je to najrasprostranjenija ptica na planeti.

Vrabac
Ženka vrapca

Čovjek ih je namjerno ili nenamjerno uveo u podsaharsku Afriku, u veći dio obje Amerike, na Novi Zeland i u Australiju. U Americi ga nazivaju engleskim vrapcem kako bi ga razlikovali od autohtonog američkog vrapca. U gradove Sjedinjenih Država su evropski vrapci masovno donošeni između 1850. i 1875. godine kako bi smanjili broj štetočina. Greška je kasno uviđena, a vrapci su se već odomaćili. Do 1883. godine su ih smatrali za štetočinu, a njihovo uvođenje kao katastrofu.

Mladunče vrapca

Vrapci se gnijezde na različitim mjestima: ispod strehe, u rupama i šupljinama zgrada, na puzavici i bršljanu oko kuća, na morskim grebenima i u žbunju. Gnijezdo smješteno u bršljanu ili u rupi često je neuredno, izgrađeno od slamki i ostataka smeća i napunjeno perjem. Prostrana i dobro izgrađena gnijezda su ona na drveću i u grmlju, najviše u seoskim krajevima.

Jaja

Domaći vrapci su veoma agresivni oko otimanja mjesta gde će se gnijezditi i često nasilno uništavaju gnijezda prethodnih stanara, a ponekad direktno grade sopstveno gnijezdo na postojeće, u kojem se nalaze živi ptići. Laste i ptice iz roda plave ptice (lat. Sialia) su posebno osjetljive na ovakvo ponašanje.

Pet do šest prašnjavih jaja, išaranih crno-sivim pjegama na krem bijeloj podlozi su tipičan opis jaja koja lijegu vrapci. Variraju u veličini i obliku, kao i u šarama. Domaći vrabac ima najkraći inkubacioni period od svih ptica – 10 do 12 dana.

U velikim delovima Evrope populacije domaćih vrabaca opada. U Holandiji, vrapci se čak smatraju za ugoženu vrstu ptica, a od 1980-ih godina njihov broj je prepolovljen. Ali, posle kosa, to je ipak druga najčešća ptica tamo. Trenutno se broj procenjuje na pola do milion parova. Slična je situacija i u Ujedinjenom Kraljevstvu gde je 64% ukupne populacije nestalo u poslednjih 25 godina.[4]

Ukupna brojnost populacije u Evropi, na osnovu podataka IUCN Crvene liste, iznosi između 130 i 270 miliona jedinki.

Postoji nekoliko razloga zbog čega se smanjuje broj ovih ptica. Jedan od iznenađujućih je i uvođenje bezolovnog goriva, koje pri sagorijevanju oslobađa visoko otrovna jedinjenja, kao što je metil-nitrit.

Author: DG NET

About Author

client-photo-1
DG NET

Comments

Leave a Reply