Pupavac (Upupa epops) je šarena ptica koja živi na širokom  području Evrope, Azije i Afrike, poznata po svojoj karakterističnoj ukrasnoj kruni.

Jedini je živi predstavnik familije Upupidae. Jedna ostrvska vrsta – džinovski pupavac sa ostrva Sveta Helena je izumrla, dok se pupavac sa Madagaskara ponekad izdvaja u posebnu vrstu.

Pupavac je smješten u red vikačica ili kreštalica (Coraciiformes), grupu koja uključuje i vodomare, pčelarice, zlatovrane i šumske pupavce. Bliska povezanost između pupavaca i šumskih pupavaca je potkrepljena i jedinstvenom prirodom njihovih stremenjača (ušnih koščica). U taksonomiji po Sibley-Ahlquist-u pupavci su smješteni u poseban rod Upupiformes u koji neki smeštaju i šumske pupavce.

Fosilni ostaci pupavaca su oskudni, sa najranijim fosilima poreklom iz Kvartara. Fosilni ostaci njihovih rođaka su stariji od kojih fosili šumskih pupavaca datiraju iz Miocena a izumrle familije Messelirrisoridae iz Eocena.

Nekoliko autora izdvajaju madagaskarskog pupavca (U. e. marginata) i afričkog pupavca (U. e. africana) kao posebne vrste ali razlika između svih podvrsta pupavaca je beznačajna a jedino madagaskarski pupavac ima različito oglašavanje.

Jedina poznata posebna vrsta, džinovski pupavac U. antaios, je izumrla. Taj pupavac živeo je na jugozapadnom afričkom ostrvu Sveta Helena ali je izumro u 16. veku najverovatnije zbog uvođenja došljačkih životinjskih vrsta na ostrvo dolaskom čoveka.

Rod Upupa stvorio je Karl Line u svom čuvenom djelu Systema naturae iz 1758.g. 

Pupavac posjećuje naše krajeve i može se uočiti na pješačkoj stazi. Pupavac nas posjećuje tokom ljetnjih mjeseci.